Thủ tướng Phạm Minh Chính hôm qua dự phiên đàm đạo mở cấp cao trực tuyến với chủ đề "Tăng cường an ninh biển: Một lĩnh vực cộng tác quốc tế" theo lời mời của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, chủ toạ luân phiên Hội đồng Bảo an liên hiệp Quốc. Đây là lần trước hết Hội đồng Bảo an (HĐBA) tổ chức một cuộc họp chính thức riêng về chủ đề an ninh biển, theo thông cáo của Bộ Ngoại giao.

Lãnh đạo cấp cao, đại diện các nước thành viên HĐBA và các tổ chức liên hiệp Quốc đều phân vua quan ngại về những mối đe dọa càng ngày càng gia tăng đối với an ninh, an toàn biển như khủng bố, cướp biển, tù hãm có tổ chức xuyên biên thuỳ, buôn bán ma túy, khí giới trên biển, cho rằng cần tăng cường hợp tác để đối phó với các thách thức và đề cao tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (UNCLOS) năm 1982.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng thế giới đang phải đối mặt với những thách thức an ninh trên biển càng ngày càng phức tạp, những hành vi vi phạm pháp luật quốc tế trên biển, thậm chí đe dọa hoặc dùng vũ lực, làm ảnh hưởng đến hòa bình, hữu nghị, an ninh, an toàn, tự do hàng hải, giao thương cũng như những nạm chung xử lý thách thức an ninh biển.

Thủ tướng đã nêu ba đề xuất để ứng phó hiệu quả với các thách thức an ninh biển.

Thứ nhất, cần có nhận thức toàn diện và đầy đủ về tầm quan trọng của biển và những nguy cơ đe dọa an ninh biển, đề cao bổn phận và kiên tâm chính trị, củng cố lòng tin, xây dựng cơ chế hiệp tác chặt, hiệu quả hơn nữa đảm bảo môi trường hòa bình, ổn định trên biển, khẩn hoang bền vững nguồn lợi từ biển.

Thứ hai, an ninh biển là vấn đề toàn cầu nên cần có giải pháp toàn cầu, tiếp cận một cách toàn diện, tổng thể trên cơ sở cộng tác đối thoại và pháp luật quốc tế, tăng cường hợp tác ở mọi cấp độ và khuôn khổ nhằm ứng phó hiệu quả với các thách thức an ninh biển.

Thủ tướng Phạm Minh Chính đề xuất thiết lập mạng lưới các cơ chế, sáng kiến về an ninh biển khu vực do liên hiệp Quốc điều phối để tăng cường san sẻ thông tin, kinh nghiệm, phối hợp hành động, kịp thời đối phó với các thách thức chung.

Việt Nam đánh giá cao vai trò và đang hăng hái tham dự các sáng kiến, cơ chế hiệp tác thực chất trong khuôn khổ ASEAN và giữa ASEAN với các nước đối tác về an ninh biển ở khu vực Biển Đông, giúp tạo diễn đàn đối thoại, xây dựng lòng tin, góp phần điều phối hiệp tác về an ninh trên biển ở khu vực.

Thứ ba, chính sách, pháp luật và xử sự của các quốc gia cần tuân pháp luật quốc tế, nhất là Hiến chương liên hiệp Quốc và UNCLOS 1982, trọng quyền, ích và hoạt động kinh tế hợp pháp của các nhà nước ven biển, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, thích hợp với pháp luật quốc tế, coi trọng các tiến trình ngoại giao và pháp lý, bảo đảm tự do, an toàn, an ninh hàng hải và hàng không, tránh có các hoạt động làm phức tạp tình hình, gây bít tất tay.

Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam quyết tâm cùng ASEAN và Trung Quốc thực hành nghiêm chỉnh, đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), đồng thời thương lượng xây dựng tiến tới đạt được bộ Quy tắc xử sự ở Biển Đông (COC) bản tính, hiệu lực, và hiệp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.

HĐBA đã chuẩn y Tuyên bố chủ toạ HĐBA với nội dung chính là kêu gọi tăng cường cộng tác quốc tế và khu vực nhằm đối phó với thách thức an ninh, an toàn biển, ghi nhận ý nghĩa và tầm quan yếu của UNCLOS 1982, khuyến khích Liên Hợp Quốc và cộng đồng quốc tế tiếp tục tương trợ các quốc gia nâng cao năng lực và san sẻ kinh nghiệm trong xử lý nguy cơ về an ninh biển.

Vũ Anh